Waarom ben ik psychologisch afgekeurd? De 5 meest voorkomende redenen

Herken je dit? Het sollicitatiegesprek bij Defensievoelde goed. Je had het gevoel dat je eerlijk was en dat de psycholoog je begreep. Toen kwam het nagesprek, en de uitslag: negatief advies. De uitleg die je meekreeg, was kort. Op weg naar huis blijft één vraag hangen: wat heb ik verkeerd gedaan?

Die vraag horen we vaak van kandidaten die zich na een afkeuring bij De Frontlinie melden. Elk verhaal is anders. Toch zien we in de gesprekken die volgen steeds dezelfde redenen terugkomen. In dit artikel lees je de vijf meest voorkomende, en wat je daaruit kunt leren voor een volgende poging.

Wat betekent een negatief advies?

Een negatief advies is een oordeel over hoe je op dat moment overkwam. Het zegt iets over je huidige ontwikkeling, en weinig over wat je over een jaar kunt laten zien. In de meeste gevallen geldt het advies een jaar. Daarna mag je opnieuw solliciteren.

Daarom loont het om te begrijpen waarom het misging. Wie na een jaar met precies hetzelfde verhaal terugkomt, krijgt vaak precies dezelfde uitslag.

1. Te weinig zelfreflectie

Dit is de reden die we het vaakst tegenkomen. De kandidaat vertelt wat er in zijn leven is gebeurd, maar niet wat het met hem deed. Een scheiding van ouders, een blessure, een gezakt examen: het komt allemaal langs als een rij feiten.

De psycholoog wil verder kijken. Wat voelde je toen? Hoe ging je ermee om? Wat doe je er nu anders door? Wie daar geen antwoord op heeft, geeft de indruk nooit stil te hebben gestaan bij zijn eigen leven. En dat is een risico voor iemand die straks onder zware omstandigheden moet blijven functioneren.

2. Een ingestudeerd verhaal

Sommige kandidaten komen juist te goed voorbereid binnen. Ze hebben antwoorden klaarliggen, uit filmpjes of van internet, en vertellen die netjes op. Het klinkt vlot, maar niet echt.

In een gesprek van anderhalf uur valt dat op. De psycholoog vraagt door, en bij de tweede of derde vervolgvraag houdt het voorbereide verhaal op. Wat dan overblijft, is een kandidaat die niet weet wat hij moet zeggen. Of erger: een verhaal dat niet meer klopt met wat hij eerder vertelde.

3. Een onrealistisch beeld van Defensie

"Waarom wil je bij Defensie?" Wie daarop antwoordt met avontuur, sporten en kameraadschap, mist iets. De psycholoog wil weten of je weet waar je aan begint. Wat doe je op een gewone werkdag? Wat betekent maanden van huis zijn, voor jou en je omgeving? Waarom dit krijgsmachtdeel?

Een kandidaat die alleen het beeld uit de wervingscampagne kent, komt minder gemotiveerd over, hoe graag hij ook wil. De psycholoog kan dan niet inschatten of hij het volhoudt als de werkelijkheid tegenvalt.

4. Spanning die het gesprek overneemt

Spanning is normaal, en de psycholoog weet dat. Toch kan spanning het hele gesprek kleuren. Sommige kandidaten klappen dicht en geven korte antwoorden. Anderen praten juist te veel, willen alles bewijzen of worden defensief bij een kritische vraag.

In beide gevallen krijgt de psycholoog geen goed beeld van wie je bent. En hoe je reageert op een spannende situatie, zegt ook iets over hoe je straks reageert onder druk.

Lees ook: De 5 vragen die je moet voorbereiden voor de psycholoog van Defensie.

5. Je verhaal klopt niet met de vragenlijst

Voordat je naar Amsterdam komt, vul je een persoonlijkheidsvragenlijst in. De psycholoog legt wat je in het gesprek vertelt naast wat je daar hebt ingevuld. Zegt de vragenlijst dat je snel gestrest raakt, terwijl je in het gesprek beweert nooit last te hebben van druk? Dan wil de psycholoog weten waar dat verschil vandaan komt.

Hetzelfde geldt voor de capaciteitentest. Je maakt hem thuis en in Amsterdam. Zit er te veel verschil tussen beide scores, dan kun je worden afgekeurd op integriteit. Ook als je de test zelf prima had kunnen halen.

[CHECK: zijn dit de vijf redenen die jullie coaches het vaakst zien?]

Wat kun je hiermee?

Herken je jezelf in een of meer van deze redenen? Dan is dat een begin. Vraag Defensie om een toelichting op je uitslag, als je die nog niet hebt. Schrijf op hoe je gesprek ging, zolang je het nog weet. En leg die twee naast elkaar.

Weten wát er misging, is iets anders dan weten hoe je het de volgende keer anders doet. Zelfreflectie leer je niet uit een artikel, en een verhaal dat ook bij de derde vervolgvraag staat, bouw je niet in een avond. Daar heb je het jaar voor nodig.

Lees ook: Psychologisch afgekeurd bij Defensie: wat nu? en Hoe lang moet je wachten na een afkeuring bij Defensie? (links naar blogs)

Weten wat er bij jou misging?

Bij De Frontlinie beginnen we met een gesprek over jouw keuring. Daarna nemen we in een mindmap-sessie van twee uur je leven door, zoals de psycholoog dat doet, op onze trainingslocatie in Eemnes of Limburg. Je coach, een oud-militair, helpt je zien waar het misging en hoe je het de volgende keer anders aanpakt.

Lees meer: Psychologisch afgekeurd bij Defensie