
Hoe oefen je voor de psychologische keuring van Defensie?
"Je kunt je niet voorbereiden op het gesprek met de psycholoog bij Defensie, je moet gewoon jezelf zijn." Dat advies horen veel kandidaten van vrienden en familie. Het klinkt geruststellen, alleen het klopt maar voor de helft.
Jezelf zijn is inderdaad de kern - in alles wat je doet in het leven. Maar weten wie je bent, en dat in anderhalf uur kunnen vertellen aan iemand die blijft doorvragen, is iets wat je kunt oefenen. Net als de capaciteitentest, die je onder tijdsdruk maakt. De psychologische keuring is namelijk een sollicitatiegesprek, maar dan met een psycholoog.
In dit artikel lees je per onderdeel wat je zelf kunt doen, en waar zelf oefenen ophoudt.
Kun je oefenen voor de psychologische keuring?
Het korte en positieve antwoord: Ja. Het psychologisch onderzoek van Defensie bestaat uit drie onderdelen: een persoonlijkheidsvragenlijst, de capaciteitentest en een gesprek met een psycholoog. Voor elk onderdeel geldt iets anders.
De capaciteitentest kun je echt trainen: wie de vraagtypes kent en aan het tempo gewend is, verliest minder tijd. Voor de vragenlijst valt weinig te oefenen, maar wel iets te begrijpen. En het gesprek kun je oefenen, mits je op de goede manier oefent.
Hoe oefen je voor de capaciteitentest?
De capaciteitentest meet je verbaal, numeriek en non-verbaal redeneervermogen. Je maakt hem eerst thuis en daarna nog een keer in Amsterdam. Snelheid telt mee.
Oefen met alle drie de vraagtypes, zet een timer en train je hoofdrekenen. Begin een paar weken van tevoren, met korte sessies. Hoe je dat precies opbouwt, met een schema van vier weken, lees je in een apart artikel.
Lees ook: Hoe oefen je voor de capaciteitentest van Defensie?
Kun je oefenen voor de persoonlijkheidsvragenlijst?
Niet echt, en dat moet je ook niet willen. De vragenlijst meet hoe je in elkaar zit. Wie probeert de "goede" antwoorden te geven, loopt tegen twee problemen aan. Vragenlijsten zijn er vaak op gemaakt om tegenstrijdigheden op te merken. En de psycholoog legt je antwoorden naast wat je in het gesprek vertelt.
Wat je wel kunt doen: de vragenlijst rustig invullen, op een moment dat je uitgerust bent, en eerlijk. Lees elke vraag goed en ga niet te lang twijfelen. Je eerste eerlijke antwoord is meestal het beste.

Hoe oefen je voor het gesprek met de psycholoog?
Net als met elk sollicitatiegesprek, kom je met een goede voorbereiding verder. Dat dien je met de psychologische keuring ook te doen. Hier zit voor de meeste kandidaten de grootste winst. Een paar dingen kun je zelf doen.
Neem je eigen leven door
Pak een vel papier en loop je leven door, van je vroegste herinneringen tot nu. School, familie, vrienden, werk, sport, verhuizingen, moeilijke periodes. Schrijf bij elke belangrijke gebeurtenis op wat er gebeurde. Zo zie je voor het eerst je eigen verhaal als geheel.
Denk na over je motivatie
Waarom wil je bij Defensie? Waarom dit krijgsmachtdeel? Wat weet je van het werk en van een uitzending? Praat met militairen als je ze kent. Een motivatie die je hebt getoetst aan de werkelijkheid, klinkt anders dan een motivatie uit een wervingsfilmpje.
Praat hardop
Antwoorden in je hoofd klinken altijd beter dan uitgesproken. Vertel je verhaal hardop, aan iemand die je vertrouwt. Merk waar je hapert, waar je snel overheen praat en waar je ongemakkelijk wordt. Dat zijn precies de plekken waar de psycholoog ook zal doorvragen.
Lees ook: 5 vragen die je voorbereid moet hebben voor de psycholoog van Defensie
Waar zelf oefenen ophoudt
Met familie of vrienden oefenen heeft een grens. Ze kennen je al. Ze vullen dingen in die een psycholoog niet weet, ze vinden je antwoorden logisch omdat ze je verhaal kennen, en ze vragen zelden een derde keer door. Bovendien willen ze je geen ongemakkelijk gevoel geven. Een psycholoog doet dat juist wel, want daar leert hij het meest van.
Daarnaast mis je bij zelf oefenen het overzicht. Een goed gesprek met de psycholoog is meer dan een reeks losse antwoorden. Je jeugd, je tegenslagen, je motivatie en je zwakke punten vormen samen één verhaal. Of dat verhaal klopt, zie je zelf moeilijk. Dat vraagt iemand die weet waar de psycholoog op let en die je eerlijk zegt wat hij hoort.

Welke fouten maak je bij het oefenen?
Antwoorden uit je hoofd leren. Dat klinkt ingestudeerd, en bij de eerste vervolgvraag val je stil.
Alleen oefenen wat makkelijk is. Je motivatie vertel je graag. Die moeilijke periode op school sla je over. Maar juist daar komt de psycholoog op terug.
Te laat beginnen. Je eigen verhaal leren kennen, gaat niet in een avond. Begin weken van tevoren, net als bij de capaciteitentest.
Lees hier wat je moet doen als je psychologisch bent afgekeurd.
Oefenen met iemand die weet waar de psycholoog op let
Bij De Frontlinie begin je met een intake van twee uur op onze trainingslocatie in Eemnes of Limburg, waarin we je leven doornemen zoals de psycholoog dat doet. Daarna oefen je het gesprek met je coach, een oud-militair. Hij vraagt door waar de psycholoog ook doorvraagt, en zegt eerlijk wat hij hoort. Ook voor de capaciteitentest oefen je samen.

