De 5 vragen die je moet voorbereiden voor de psycholoog van Defensie
Anderhalf uur. Zo lang zit je tegenover de psycholoog van Defensie. De meeste kandidaten bereiden zich voor op een sollicitatiegesprek: ze bedenken een paar sterke punten, stellen een verhaal samen over hun motivatie - en je bent klaar. Maar dit is niet genoeg.
Je kan binnen tien minuten al merken dat het gesprek anders gaat dan dat ze voor ogen hadden. De psycholoog stelt vragen waar je niet op bent voorbereid en vraagt door op zaken waar je geen rekening mee hield.
Welke vragen precies komen, verschilt per gesprek. Toch zijn er vijf standaard vragen die bijna altijd terugkomen, in een of andere vorm. In dit artikel lees je welke dat zijn, waarom de psycholoog ze stelt en waar kandidaten de mist in gaan. Hoe je jouw antwoord opbouwt, is persoonlijk. Daar komen we aan het eind op terug.
1. Waarom wil je bij Defensie werken?
Dit is natuurlijk de vraag die iedereen krijgt, en de vraag waarop de meeste kandidaten het minst diep hebben nagedacht. "Ik wil iets betekenen voor de wereld", is een standaard antwoord dat mensen vaak geven, maar die eigenlijk niets zeggen. "Ik zoek een uitdaging" of "Ik wil sporten voor mijn werk." Het zijn geen foute antwoorden. Ze zijn alleen zo algemeen dat ze voor elke baan kunnen gelden.
De psycholoog wil weten wie jij bent, of je een weloverwogen keuze hebt gemaakt, maar vooral of je weet waar je aan begint. Wat doe je straks op een gewone werkdag? Wat betekent een uitzending voor jou en je omgeving? Waarom juist dit krijgsmachtdeel, of deze eenheid? Wie daar geen antwoord op heeft, komt minder gemotiveerd over, hoe graag hij ook wil.
Waar het misgaat: een motivatie die klinkt als een wervingsfilmpje. De psycholoog hoort dat verhaal tientallen keren per week.
2. Vertel eens over een moeilijk moment waarop het tegenzat
Defensie wil weten hoe je reageert als het misgaat, en vooral als het zwaar blijft. Daarom vraagt de psycholoog naar tegenslag: een verloren baan, een gezakt examen, een blessure, een moeilijke periode thuis.
Het moment zelf is minder belangrijk dan wat je ermee deed. Hoe voelde het? Wat deed je toen? Wat heb je ervan geleerd, en wat doe je sindsdien anders? Dat laatste is de kern, en precies daar haken veel kandidaten af.
Waar het misgaat: een tegenslag kiezen die eigenlijk geen tegenslag is, om maar niets kwetsbaars te hoeven vertellen. Of het verhaal vertellen zonder te zeggen wat het met je deed.
3. Hoe was je jeugd en hoe is het contact met je familie?
Voor veel kandidaten voelt dit als een rare vraag in een sollicitatie. Toch neemt de psycholoog er ruim de tijd voor. Volgens de keuringsbrochure van Defensie gaat het gesprek over je schooltijd, je vrije tijd, je werk, je familie en je persoonlijke geschiedenis.
De psycholoog zoekt geen perfecte jeugd. Hij wil begrijpen wie je bent geworden, en waarom. Een scheiding, een verhuizing, een lastige band met een ouder: het kan allemaal. Waar het om gaat, is of je erover kunt vertellen en hoe je er nu mee omgaat.
Waar het misgaat: dichtklappen of het wegwuiven met "dat valt wel mee". Dan gaat de psycholoog juist verder vragen.
4. Hoe functioneer je in een groep?
Bij Defensie doe je bijna alles samen. Als één persoon zijn rugzak niet op orde heeft, voelt de hele groep dat. De psycholoog wil daarom weten wat voor rol je in een groep pakt. Neem je het voortouw? Volg je liever? Wat doe je als iemand in je team niet meekomt, of als je het oneens bent met een opdracht?
Concrete voorbeelden werken hier beter dan algemene uitspraken. Een sportteam, een bijbaan, een schoolproject: daar heb je ervaring in groepen opgedaan, of je het zo noemt of niet.
Waar het misgaat: zeggen dat je "goed kunt samenwerken" zonder één concreet voorbeeld te kunnen geven.
Lees hier meer over je voorbereiding op de psychologische keuring.
5. Wat zijn je zwakke punten?
Iedereen kent deze vraag uit sollicitatiegesprekken, en bijna iedereen heeft er een standaardantwoord op. "Ik ben te perfectionistisch." "Ik werk te hard." De psycholoog van Defensie hoort die antwoorden zo vaak dat ze eerder tegen je werken dan voor je.
Wat hij wil zien, is zelfkennis. Weet je waar je moeite mee hebt? Kun je daar eerlijk over zijn? En weet je wat je eraan doet? Een eerlijk zwak punt met een plan erbij overtuigt meer dan een vermomde kwaliteit.
Waar het misgaat: een antwoord uit een lijstje met sollicitatietips. Daar prikt een psycholoog in één vervolgvraag doorheen.
Waarom een goed antwoord niet genoeg is
Je kunt deze vijf vragen opschrijven en voor elke vraag een antwoord bedenken. Dat is een begin. Het probleem is dat de psycholoog na je eerste antwoord verder vraagt. "Wat bedoel je daarmee?" "Hoe merkte je dat?" "En wat deed je toen?" Bij de derde vervolgvraag zit je ver buiten wat je had voorbereid.
Daarnaast hangen de vragen met elkaar samen. Wat je vertelt over je jeugd, moet kloppen met wat je zegt over tegenslag. En wat je in het gesprek vertelt, legt de psycholoog naast wat je in de persoonlijkheidsvragenlijst hebt ingevuld. Losse antwoorden die elk op zich goed klinken, maken samen nog geen geloofwaardig verhaal.
Daarom is voorbereiden op het psychologisch gesprek meer dan antwoorden verzamelen. Het gaat erom dat je je eigen verhaal kent, van begin tot nu, en dat je het kunt vertellen als iemand doorvraagt.
Lees ook: Hoe lang duurt het psychologisch onderzoek bij Defensie?
Je verhaal laten toetsen door iemand die doorvraagt?
Bij De Frontlinie beginnen we met een intake van twee uur op onze trainingslocatie in Eemnes of Limburg. We nemen je leven door zoals de psycholoog dat doet. Daarna oefen je het gesprek met je coach, een oud-militair, tot je verhaal ook bij de derde vervolgvraag nog staat.
Wil je de psychologische keuring voorbereiden? Neem contact met ons op.
